آن چیزی که هر بیمار مبتلا به هپاتیت احتیاج به دانستن آن دارد

آن چیزی که هر بیمار مبتلا به هپاتیت احتیاج به دانستن آن دارد

 

 

 

چرا کبد شما اینقدر مهم است؟

کبد شما یکی از مهمترین اعضای بدن است، کبد نقش حیاتی در زندگی شما ایفا می‏کند. وظیفة اولیه کبد تصفیه هر چیزی است که شما می‏خورید. کبد در مراقبت از عفونتها کمک می‏کند و میکروبها و سایر مواد سمی را از خون شما خارج کرده و به حفظ سلامت شما کمک می‏کند. همچنین کبد مسئولیت ذخیره انرژی برای به حرکت در آوردن عضلات و کنترل قند خون و تنظیم کلسترول و نیز مسئولیت کنترل چندین هورمون و آنزیم دیگر است.

هپاتیت چیست؟

به التهاب و تورم کبد هپاتیت گفته می‏شود. هپاتیت ویروسی در اثر ویروسهای مختلفی ایجاد می‏شود که منجر به تورم کبد می‏شوند. مهمترین انواع هپاتیت ویروسی هپاتیت‏های C, B, A می‏باشند. هپاتیت C و B می‏توانند آسیب کبدی مزمن ایجاد کنند.

هپاتیت ویروسی :HAV) A)

HAV  با خوردن غذا یا نوشیدن آبی که با ترشحات انسانی آلوده شده ایجاد می‏شود. تخمین‏زده می‏شود که هر ساله در آمریکا 000/150 نفر دچار هپاتیت A می‏شوند. در کشور ما نیز اکثر افراد تا سن 35 سالگی در معرض این ویروس قرار می‏گیرند.

چه کسی در خطر ابتلا به هپاتیت A است؟

موارد زیر احتمال ابتلا به هپاتیت A را افزایش می‏دهند:

زندگی کردن در خانه فرد مبتلا

پرستاری از بیمار مبتلا به هپاتیت A

تماس جنسی با فرد مبتلا

مسافرت به مناطقی که هپاتیت A در آنجا شایع است.

کسانی که از نظر شغلی با مواد غذایی سروکار دارند.

افرادی که سوزن سرنگهای آلوده را به کار می‏برند.

علایم عفونت با هپاتیت A کدامند؟

همانند سایر ویروسهای مسبب هپاتیت، فردی که با هپاتیت A آلوده می‏شود ممکن است هیچ شکایتی نداشته باشد این موضوع بخصوص برای بچه‏های زیر 2 سال صادق است.

بهر حال، بعضی از آنها علایم شبیه آنفلوآنزا از قبیل خستگی، تهوع، استفراغ و درد در ناحیه کبد دارند. علایمی که کمتر دیده می‏شوند عبارتند از:

ادرار پررنگ

مدفوع سفید رنگ

تب

بیشتر افراد حداکثر ظرف 6 ماه بهبود می‏یابند.

ویروس هپاتیت :HBV) B)

ویروس هپاتیت B یکی از جدی‏ترین انواع هپاتیت را سبب می‏شود. این بیماری شایعتر و بسیار مسری‏تر از ایدز است. تقریباً 2/1 میلیون آمریکایی با HBV آلوده هستند و در کشور ما حدود 2 میلیون نفر آلوده به این ویروسند و از این تعداد سیصد هزار نفر مبتلا به هپاتیت B شده‏اند. هپاتیت B ممکن است در حدود 5% بیماران به یک بیماری مزمن (که بیش از 6 ماه طول می‏کشد) تبدیل شود. اگر بدون درمان رها شود، خطر بروز سیروز ( فرسودگی کبد) و سرطان کبد افزایش می‏یابد.

چه کسی در معرض ابتلا به بیماری هپاتیت B است؟   

افرادیکه در معرض آلودگی با ویروس هپاتیت B هستند عبارتند از:

کارگزاران بهداشتی

افرادی که از نظر جنسی بی‏بندوبارند.

کسانیکه از مواد مخدر تزریقی استفاده می‏کنند.

افرای که خالکوبی کرده‏اند.

افرادی که خون یا فرآورده‏های خونی آلوده دریافت کرده باشند.

بیماران هموفیلی

افرادی که در تماس نزدیک با شخص آلوده هستند (مثل اعضای خانواده) کسانی که با شخص آلوده تماس جنسی دارند. تقریباً در یک سوم موارد منشأ عفونت ناشناخته باقی می‏ماند.

علایم هپاتیت B چه چیزهایی هستند؟

بیشتر افرادی که هپاتیت B می‏گیرند علایم و شکایات مشخصی ندارند. اما بعضی افراد علایم شبیه آنفلوآنزا از قبیل: بی‏اشتهایی، تهوع و استفراغ، تب، ضعف، خستگی و درد شکم خفیف دارند. علایمی که کمتر دیده می‏شوند عبارتند از: ادار پررنگ و زرد شدن پوست و چشمها (یرقان)، تنها راه برای کشف افراد مبتلا انجام آزمایش خون است.

ویروس هپاتیت :HCV) C)

تقریباً 5/3 میلیون آمریکایی مبتلا به HCV هستند. در ایران حدود 000/200 نفر به این ویروس آلوده هستند. این نوع هپاتیت در بیشتر مبتلایان مزمن می‏شود.همانند هپاتیت B مزمن، اگر بدون درمان رها شود هپاتیت مزمن  C، شانس زیادی برای تبدیل به سیروز، سرطان کبد یا احتمالاً نارسایی کبد را خواهد داشت.هم اکنون نارسایی کبد بدلیل هپاتیت C اصلی‏ترین دلیل پیوند کبد در ایالات متحده است.

چه کسی در خطر آلودگی با هپاتیت C است؟

راههای ابتلا به هپاتیت C نظیر آنهایی است که برای هپاتیت B نام برده شد. به اختصار: 

افرادی که خون یا فرآورده‏های خونی آلوده دریافت می‏کنند.

خالکوبی

کارگزاران بهداشتی و معتادین به مواد مخدر تزریقی

بیماران دچار نارسایی کلیوی که همودیالیز می‏شوند

افرادی هستند که در معرض ابتلا هپاتیت C قرار دارند. باز هم در بیش از یک سوم بیماران راه انتقال هرگز مشخص نمی‏شود.

علایم هپاتیت C چیست؟

بیشتر افرادی که هپاتیت C گرفته‏اند علامت و شکایت مشخصی ندارند. اما بعضی افراد علایمی شبیه انفلوآنزا دارند که عبارتند از: بی‏اشتهایی، تهوع و استفراغ، تب، ضعف، خستگی و درد خفیف شکم.

علایمی که کمتر دیده می‏شوند شامل ادرا پررنگ و زردی چشمها و پوست می‏باشند. همانند هپاتیت B تنها راه کشف موارد مثبت از طریق آزمایش خون است.

چه درمانی برای معالجه بیماری بکار می‏رود؟

پزشک ممکن است برای شما اینترفرون الفا تجویز کند که داروی ایمن و مؤثری برای درمان هپاتیت مزمن B و C در بیماران با بیماری کبدی جبران شده می‏باشد. شروع درمان با اینترفرون‏الفا می‏تواند باعث تأخیر در پیشرفت بیماری شود.

نمی‏توان پیشگویی کرد که چه وقت بیماری پیشرفت خواهد کرد. هر چقدر شما سریعتر درمان را شروع کنید شانس بیشتری برای جلوگیری از عوارض جدی بیماری دارید. به منظور بهره‏مندی کامل از درمان با اینترفرون‏الفا شما باید دستورات پزشکتان را پیگیری کنید و درمان را به همان مدتی که او برایتان تحویز کرده است ادامه دهید.

 درمان با اینترفرون‏الفا چیست و چگونه عمل می‏کند؟

یک پروتئین است که سلولهای مختلف بدن در هنگام ابتلا به عفونتهای ویروسی آن را ترشح می‏کنند تا در برابر عفونت مقاومت کنند. درمان با اینترفرون‏الفا، نوعی از اینترفرون انسانی را به اینترفرونی که بدنتان خودش آن را می‏سازد (برای تحریک بیشتر سیستم ایمنی) اضافه می‏کند. استفاده از این دارو می‏تواند سبب بروز علایمی شبیه آنفلوآنزا شود، که ممکن است دلالت بر مؤثر بودن درمان باشد. در حال حاضر دقیقاً معلوم نشده است که چگونه این درمان در معالجه هپاتیت مزمن B و C عمل می‏کند. اینترفرون‏الفا ممکن است با حمله مستقیم به ویروس هپاتیت عمل کند، یا ممکن است سیستم ایمنی بدن را طوری تنظیم کند که در غلبه بر ویروس کمک کند.

نحوه درمان با اینترفرون‏الفا چگونه است؟

درمان با ایتنرفرون‏الفا بوسیله تزریق است. شما می‏توانید آن را خودتان تزریق کنید یا آنکه پزشک، پرستار یا فرد دیگری این کار را برایتان انجام دهد. میلیونها نفر درست مثل شما تزریق را هر روز خودشان انجام می‏دهند. به خاطر داشته باشید که بعد از چند تزریق، این کار برای شما آسانتر خواهد شد. درمان با اینتر فرون‏الفا را بکار برید و مطمئن باشید بزودی به آن عادت خواهید کرد.

آیا درمان با اینترفرون‏الفا عوارضی هم دارد؟

شایعترین عوارض جانبی درمان با اینترفرون‏الفا علایم شبیه آنفلوآنزا هستند که معمولاً بعد از چند هفته کاهش پیدا می‏کنند. این عوارض شامل تب، لرز و دردهای عضلانی است. این عوارض در شروع درمان شایع هستند و نباید شما را بترسانند. اگر شما سؤالی درباره عوارض ایجاد شده برای خودتان یا درباره درمان دارید، برای اطمینان، با پزشک خود تماس بگیرید. مهم است که بخاطر داشته باشید هرچند که، درمان می‏تواند در ابتدا شما را، ناراحت کند اما احتمال پاک شدن بدن از ویروس در افرادی که دچار این عوارض می‏شوند بیشتر است.

خیلی مهم است که شما مطابق آنچه پزشکتان تجویز کرده است درمان را ادامه بدهید. تنها در این صورت است که شما می‏توانید بیشترین بهره را از درمان با اینترفرون‏الفا ببرید.

چکار کنم تا از بعضی عوارض جانبی رها شوم؟

برای رهایی از بعضی عوارض جانبی اینترفرون‏الفا از دستورات زیر پیروی کنید:

الف) ضد دردها از قبیل استامینوفن یا ایبوبروفن می‏توانند برای جلوگیری یا آرام بخشی نسبی تب و درد بکار روند.

ب) تزریق اینترفرون‏الفا به هنگام خواب به شما اجازه خواهد داد تا در زمان بروز علایم شبیه آنفلوآنزا خواب باشید.

ج) انرژیتان را حفظ کنید: بکوشید تا بیشتر استراحت کنید.

د) به اندازه کافی مایعات بنوشید: قبل از درمان و طی درمان مایعات کافی بنوشید.

ه) غذاهای متعادل بخورید: از وجود مقدار کالری لازم در هر وعده غذایی اطمینان داشته باشید.

و) به چیزهای مثبت فکر کنید: دورنمای فکری سالمی داشته باشید.

آیا می‏توانم سایرین را آلوده کنم؟

اکثر افراد مبتلا به هپاتیت می‏توانند دیگران را آلوده سازند. هپاتیت B و C معمولاً از طریق تماس با خون یا فرآورده‏های خونی آلوده یا سوزن یا چیزهای تیز دیگر از قبیل تیغ و ماشین ریش‏تراشی از فردی به فرد دیگر انتشار یابند.

همچنین هپاتیت B  با استفاده مشترک از مسواک یا سوهان ناخن می‏تواند منتقل شود. واکسن برای کمک به حفاظت افراد در مقابل هپاتیت B در دسترس است. پزشکان ممکن است توصیه کنند همه افراد خانواده شما واکسینه شوند. هپاتیت C به ندرت از طریق جنسی، از طریق مادر به نوزاد یا سایر افراد خانواده انتشار می‏یابد. و در این مورد واکسنی وجود ندارد.

آیا هپاتیت بر روند زندگی من تأثیری خواهد داشت؟

اولین چیزی که باید به خاطر داشته باشید این است که تنها شما گرفتار این بیماری نیستید. بیش از 4 میلیون نفر در ایالات متحده با یکی از انواع هپاتیتهای ویروسی آلوده هستند. در کشور ما بالغ بر 5/2 میلیون نفر با ویرسهای هپاتیت آلوده هستند و بیشتر این افراد از مشکل خود مطلع نیستند.

اگر چه شما تحت درمان با انترفرون‏الفا هستید، می‏توانید کار کنید وحتی مسافرت کنید. فقط همیشه دارو را به همراه داشته باشید. طرز تلقی شما نسبت به بیماری و چگونگی پذیرش آن عواملی است که وضعیت شما را تعیین خواهد نمود. هر چقدر دید مثبت‏تری داشته باشید وضعیت عمومی شما بهتر خواهد بود. فقط به خاطر بسپارید که صبوری و پایداری در درمان، به شما کمک خواهد کرد تا حداکثر بهره را از اینترفرون‏الفا ببرید.

داروهای متعددی برای درمان هپاتیت B وC بکار گرفته شده‏اند. موفقترین آنها تا کنون لامیوودین (برای هپاتیت B) و ریباویرین (برای هپاتیت C) بوده‏اند. در زیر به معرفی این داروها می‏پردازیم:

لامیوودین

لامیووین یک داروی خوراکی است که به تنهایی می‏تواند ویرورس هپاتیت B را از بین ببرد. میزان تأثیر این دارو نیز در حدود 40-30% است (درست مثل انترفرون). البته پس از شروع درمان ویروس در اکثر موارد از بین می‏رود اما با قطع آن مجدداَ عود می‏کند. این دارو بسیار داروی مطمئنی است و عوارض جانبی آن ناچیز است. حسن دیگر آن خوراکی بودن آن است. اما متأسفانه هنوز بسیار گران است، مدت مصرف دارو حداقل 12 ماه می‏باشد.

ریباورین

ریباورین یک داروی خوراکی ضد ویروسی است که مصرف همزمان آن با انترفرون در درمان هپاتیت C مؤثر است این دارو در حال حاضر نباید به تنهایی مصرف شود. مهمترین عارضة آن از بین رفتن گویچه‏های قرمز خون می‏باشد. که ممکن است با ده درصد موارد منجر به قطع دارو گردد. بنابراین هنگام مصرف ریباویرین در فواصل منظم باید توسط پزشک معاینه شوید و آزمایشهای لازم را انجام دهید. مدت مصرف این دارو 12-6 ماه می‏باشد این دارو نیز بسیار گران قیمت است.

 

انواع هپاتیت و راه های پیشگیری از آن

 

هپاتیت حاد ویروسی, بوسیله یکسری ویروس ایجاد و به نامهای هپاتیت A, هپاتیتB, هپاتیت C و هپاتیت D خوانده می شود. این نوع از هپاتیت یک عفونت شایع ویروسی است که می تواند خطرناک هم باشد, بدن را درگیر کند و منجر به التهاب و از بین رفتن بافت و عملکرد طبیعی کبد شود.

علائم ابتلا به هپاتیت در تمامی انواع آن مشابه است به این صورت که اول علائم عمومی مثل بی اشتهایی ,ضعف, خستگی, تهوع ,استفراغ و درد مبهم در قسمت فوقانی و راست شکم بروز می کند. گاهی در این مرحله تب هم وجود دارد. بعد از این مرحله زردی پیش رونده بروز می کند که ملتحمه (پرده داخلی چشم),مخاط ها و پوست تمام بدن زرد می شود.

 

هپاتیت نوع A:

 

این نوع هپاتیت توسط یک ویروس شدیدا آلوده کننده و مسری ایجاد می شود و از طریق تماس های نزدیک قابل انتقال است. عمده ترین انتقال آن از طریق دهانی- مدفوعی می باشد یعنی در مناطقی که بهداشت رعایت نشده و پس از دستشویی دستها با آب و صابون شسته نمی شود و با همان دست غذا خورده می شود این ویروس به راحتی انتقال می یابد. همچنین در اثر آب, غذاها و شیر آلوده و همچنین در اثر خوردن صدف و گوشت نپخته ماهی انتقال می یابد.

 

در زمانی که علائم بیماری و زردی بروز کرد فرد فقط باید استراحت کند تا ویروس توسط دفاع سیستم ایمنی بدن مهار شود و به تدریج التهاب کبدی به وضعیت سابق برگردد.

نکته قابل ذکر این است که هپاتیت A به هیچ نوع درمان دارویی احتیاج ندارد.

 

هپاتیت نوع B:

 

ابتلا به این نوع هپاتیت عوارض بی شماری دارد. از این رو اهمیت شناخت آن بسیار بالاست.

 

راههای انتقال این ویروس عبارتند از:

 

_مادر به جنین : به ویژه اگر مادر در ماه سوم بارداری آلوده شده باشد احتمال انتقال بیماری به جنین بسیار بالا است.

 

_تماس جنسی : از راه خون, استفاده از سرنگ مشترک در معتادان تزریقی و یا فرو رفتن سوزن آلوده به ویروس به طور اتفاقی در پوست افراد سالم و استفاده از تیغ های آلوده است.

 

_ترشحات بدن : از جمله بزاق ,مدفوع, صفرا, اشک و مایع منی به عنوان یکی از منابع انتقال ویروس مطرح هستند .

 

بعد از آلوده شدن به ویروس هپاتیت B سه مشکل بالینی رخ می دهد. اولا علائم دیده نمی شود. ثانیا مانند هپاتیت A علائم به صورت حاد یعنی ضعف, بی اشتهایی و زردی پیش رونده بروز می کند. ثالثا آنتی ژن ویروس در بدن باقی می ماند و اشکال مزمن بیماری اتفاق می افتد و بعدا با فعالیت مجدد ویروس علائم هپاتیت بروز می کند. گاهی باعث ایجاد سرطان در کبد می شود. گاهی با بروز علائم هپاتیت حاد, زردی آنقدر زیاد می شود که روی عملکرد طبیعی مغز تاثیر گذاشته و باعث علائم خواب آلودگی و عدم هوشیاری می شود و به علت تخریب سلولهای کبدی زمان انعقاد خون به شدت طولانی می شود و خونریزی های مختلف در نواحی متفاوت بدن مثل خونریزی لثه, مخاطها و پوست اتفاق می افتد که وضعیت بیمار بسیار خطرناک و مرگبار می شود.

 

ویروس هپاتیت B در افراد بدون علامت, که به صورت مزمن و طولانی ویروس را در خون خود حمل می کنند از راههای گفته شده به افراد سالم انتفال می یابد.

نکته مهم آن است که درمان خاصی برای این بیماری هنوز کشف نشده است و ابتلا به این نوع از بیماری ویروسی مرگبار است.

 

هپاتیت C:

 

راه انتقال این نوع ویروس به وسیله تزریق است. این بیماری غالبا در گیرندگان خون و فراورده های خونی و معتادان تزریقی بروز می کند. البته در کشور ما انتقال این نوع از هپاتیت از طریق فراورده های خونی بسیار کم شده است زیرا کنترل می شوند. پیشگیری از این نوع از هپاتیت این است که معتادان تزریقی یا اعتیاد خود را ترک کنند و یا از روش دیگری برای استفاده از مواد مخدر استفاده کنند. قانونمندی و عدم تجاوز به حریم خانواده و فعالیتهای جنسی سالم نیز از راههای پیشگیری است.

 

هپاتیت D:

 

فقط در بیمارانی که به صورت طولانی ناقل ویروس هپاتیت B هستند بروز می کند. علائم این بیماری مشابه سایر هپاتیت های ویروسی است؛ با این تفاوت که سیر شدیدی دارد و گاهی سبب تخریب کامل کبد و مرگ می شود.

 

از آنجایی که در قرن حاضر ایدز و هپاتیت B دو بیماری لاعلاج هستند باید به آنها توجه بیشتری کرد. زیرا ویروس ایدز در خارج از بدن تنها ۳۰ ثانیه زنده می ماند اما ویروس هپاتیت Bدر خارج از بدن ۲ الی ۳ ساعت زنده است. از این رو احتمال آلودگی به این ویروس بیشتر خواهد بود. اما نکته مهم اینجاست که اگر درمانی برای این دو بیماری نیست اما برای بیماری هپاتیت B واکسنهایی در سه نوبت وجود دارد که انسان را از این بیماری خطرناک مصون می سازد

هپاتیت

 هپاتیت یعنی التهاب کبد که در میان مردم به یرقان مشهور است

مهمترین عوامل ایجاد کننده این بیماری ویروس ها هستند

  A  هپاتیت

دوره کمون بیماری 15 تا 45 روز بوده و انتشار بیماری عمدتآ از طریق مدفوعی،دهانی است

این بیماری یرقان همه گیر نیز نامیده می شود.

بیماران منبع اصلی انتشار عفونت هستند و بیماری از طریق آب و مواد غذایی آلوده،دست آلوده،لوازم آلوده ی بیمار(ظروف) قابل انتقال است.

ویروس به مدت یک تا دو هفته پیش از آغاز بیماری وتا چهار هفته پس از بیماری از طریق مدفوع دفع می شود که خطر انتقال به دیگران وجود دارد

                                                                            

A راههای پیشگیری ازهپاتیت

1_رعایت بهداشت فردی، شامل شستن دستها قبل و بعد از غذا خوردن

2_ضد عفونی کردن میوه ها و سبزیجات قبل از مصرف

3_ضد عفونی کردن وسایل بیمار

4_دفع بهداشتی فاظلاب جهت جلوگیری از آلودگی آب،میوه ها،سبزیجات و خوراکی ها

Bهپاتیت

دوره کمون بیماری 50 تا 180 روز است. بیماری از سه طریق انتقال می یابد

B1_ برقراری تماس با فرد آلوده به هپاتیت

2_استفاده از خون و فراورده های خونی آلوده و ابزار آلوده به خون مثل تیغ آلوده،نا خن گیر،قیچی

3_انتقال به کودک قبل و حین زایمان

هپاتیت سوم نیز نامیده می شود. Bهپاتیت

گروههایی که بیشتر در معرض خطر ابتلا به بیماری هستند پزشکان،جراحان،پرستاران،کارکنان بخش دیالیز و آزمایشگاه و معتادان تزریقی هستند

سایر افراد در صورت عدم رعایت بهداشت فردی در معرض خطر هستند

 در خون،ادرار و مایعات بدن وجود داردBویروس هپاتیت

ناقلین هپاتیت B  چه کسانی هستند؟ 

ناقل به کسی گفته می شود که ویروس بیش از 6 ماه در خونش وجود داشته باشد.حال عمومی خوبی داشته  و در بررسی آزمایشگاهی اختلالی در کار کبدشان مشاهده نشود

در چنین شرایطی ویروس به صورت مسالمت آمیز در داخل بدن وجود داشته ولی آسیبی به کبد وارد نمی کند

درمانی جهت ناقلین وجود ندارد و از آنجایی که عملکرد کبد آنها خوب است نیازی به درمان وجود ندارد ناقلین برای بررسی وضعیت کار کبد،معاینات و انجام آزمایش هر 6 ماه یکبار به پزشک باید مراجعه کنند کلیه ی اعضاء خا نواده(همسر،فرزند،پدر،مادر،خواهر،برادر.....) که در یک مکان با ناقلین  زندگی می کنند باید علیه هپاتیت B  واکسینه شوند .

 در سه نوبت تزریق می شود و فرد تا 10 سال ایمن می شودBواکسن هپاتیت  ناقلین باید سعی کنند از وسایل و لوازم شخصی مثل مسواک،ریش تراش،ناخن گیر،قیچی به صورت مشترک استفاده نکنند

ناقلین می توانند مثل بقیه مردم زندگی کنند ،ورزش کنند.خوشبختانه تماس های عادی و روزمره نظیر دست دادن،کار کردن در یک اتاق،معاشرت با دوستان،همکلاسی ها و افراد فامیل خطری برای دیگران ندارد

نا قلین می توانند ازدواج کنند ولی همسر آنها باید بر علیه بیماری واکسینه شده و از تاثیر مثبت واکسن باید مطمئن شوند.

Cهپاتیت

دوره کمون بیماری 60 تا 300 روز است

بیماری از راههای خون،فر اورده های خونی آلود،تز ریقات و ابزار آلوده و همچنین از مادر به جنین سرایت می کند

این بیماری بیشتر در بین معتادان تزریقی شایع است.

 

 

+