پیام های آسمانی درس سوم (بینای مهربان)

             هدف کلی درس:

        نظارت و مراقبت خداوند بر اعمال انسان.

« هو معکم این ما کنتم »

(هر کجا باشید او با شماست )

دو فرشته یمراقب انسان :  ( رقیب و عتید ).

وَ اِذا الصّحف نُشِرَت﴿تکویر 81﴾ ؛ (و آن­گاه که نامه­ها از هم بگشایند.)  منظور از (صُحُف) نامه­های اعمال می­باشد.

آیات فراوانی حکایت از وجود نامه­ی اعمال دارد. به عنوان مثال آیاتی که در آن­ها سخن از (نویسندگان نامه­ی اعمال) است و تعبیر به (رقیب), (عتید)رسولان پروردگار(کراماً کاتبین) یا (متلقیان) شده است.

بدون شک نامه­ی عمل انسان در آخرت, از جنس دفتر و کتاب دنیوی نیست که خطوطی بر اوراق آن نقش بسته باشد و ثبت و ضبط رفتارهای آدمی در آن, از طریق کتابت صورت پذیرفته باشد. بلکه نقوشی است گویا و غیر قابل انکار, که هیچ­کس را یارای نفی آن نمی­باشد _ حال آن­که خطوط و نقوش معمولی در این دنیا قابل رد و انکار است _ چنین کارنامه­ای مایه­ی رسوایی بدکاران و افتخار نیکوکاران است. علاوه بر آن از آیات و روایات به خوبی استفاده می­شود که اعمال آدمی در آن چنان ثبت است که با یک نگاه می­توان بر آن واقف شد.

در تفسیر آیه: )...انّ قرآن الفجر کان مشهودا(﴿[اسراء17]﴾ ؛ «... زیرا نماز صبح همواره [مقرون با] حضور [فرشتگان] است.»

آمده است که نماز صبح مورد مشاهده­ی ملائکه شب و روز است, زیرا در آغاز صبح فرشتگان شب که مراقب بندگان خدا هستند, جای خود را به فرشتگان روز می­دهند, و چون نماز صبح در همان آغاز طلوع انجام می­گیرد, هر دو گروه آن را مشاهده کرده و بر آن گواهی می­دهند و دو مرتبه ثبت می­شود.﴿[وسائل الشیعه]﴾

علاوه بر فرشتگان مذکور, فرشتگان دیگری نیز مأمور ثبت می­باشند. پیامبر اکرم(ص) می­فرماید:

«إذا کان یوم الجمعة کان علی باب من أبواب المسجد ملائکه یکتبون الأول فالأول, فإذا جلس الإمام طووا الصحف و جاؤوا یستمعون الذکر؛ هنگامی که روز جمعه می­شود, بر هر دری از درهای مسجد فرشتگانی می­نشینند که نام اشخاص را یکی بعد از دیگری به ترتیب می­نویسند, و هنگامی که امام بر منبر می­نشیند, قبل از شروع خطبه­ها, آن­ها نوشته­های خود را جمع کرده و برای استماع ذکر خدا می­آیند.<﴿[صحیح مسلم ج 2]﴾

آمده است که شخصی از امام صادق (ع) پرسید:

علّت وجود فرشتگان مأمور ثبت اعمال نیک و بد انسان­ها چیست؟ در حالی که می­دانیم خداوند عالم السرّ وما هو اخفی است یعنی هر چیزی را که مخفی­تر از آن وجود ندارد, می­داند؟

امام صادق (ع) در پاسخ فرمودند:

خداوند این فرشتگان را به عبادت خود دعوت کرد و آن­ها را شهود بر بندگانش قرار داد, تا بندگان به خاطر مراقبت آن­ها, بیشتر مراقب اطاعت الهی باشند, و از عصیان او بیشتر ناراحت شوند, و چه بسیار بنده­ای که تصمیم بر گناه دارد سپس به یاد آن دو فرشته می­افتد و خودداری می­کند, می­گوید: پروردگارم مرا می­بیند و فرشتگان حافظ اعمال نیز گواهی می­دهند, علاوه بر این خداوند به لطف و رحمتش این­ها را مأمور بندگان کرده, تا به فرمان خدا شیاطین سرکش را از آن­ها دور کند و همچنین جانوران زمین و آفات بسیار را که آن­ها نمی­بینند, تا آن زمان که فرمان خدا و مرگ آن­ها فرا رسد, دور کند.﴿[تفسیر نورالثقلین ج5]﴾

آری خداوند سبحان به جهت اتمام محبّت بر بندگان خود شهود و رقبایی قرار داد, مثل زمان, مکان, اعضاﺀ و جوارح و نیز ملائکه شب و روز و رقیب و عتید . نویسندگان اعمال  که همگی در روز قیامت شهود و بیّنه اعمال و رفتار انسان­ها هستند.

اگر در قرآن می­بینیم که یک پدیده در عین انتساب به خدا به غیر او نیز نسبت داده شده است, مثل نوشتن نامه­ی اعمال که در یک آیه می­فرماید: (... والله یکتب ما یبیّتون...(﴿[نساء4]﴾ ؛  و خدا آن­چه را که شبانه در سر می­پرورند, می­نگارد.

و در آیه دیگر آن را به فرشتگان نسبت داده, می­فرماید:

( أم یحسبون أنا لانسمع سرّهم و نجواهم بلی و رسلنا لدیهم یکتبون(﴿[زخرف43]﴾ ؛  آیا می­پندارند که ما راز آن­ها و نجوایشان را نمی­شنویم؟ چرا, و فرشتگان ما پیش آنان [حاضرند و] ثبت می­کنند.  

نباید تصوّر کرد که این دو نسبت از یکدیگر مجزاست, بلکه هر دو نسبت از واقعیت خاصی برخوردار است, چرا که عالم بیش از یک مد بر اصیل و مستقل ندارد و نویسندگی نامه­­ی اعمال از آن خداوند است. امّا همچنان که سازمان هستی براساس نظام علّت و معلول و اسباب و مسبّبات استوار است, وجود فرشتگان و ملک الموت به عنوان مأموران الهی بدیهی است. به عبارت دیگر دادن این کار به خداوند و فرشتگان از این نظر است که یکی اصیل و بالذات است و دیگری وابسته و غیر مستقل.

پس می­توان گفت: انواع پدیده­ها و آثار طبیعت از آن خداوند است و پدیده­های امکانی فقط به حول و قوه­ی الهی منشأ یک رشته آثار و افعال هستند و هیچ گونه استقلالی از خود ندارند و در واقع فعل مخلوقات الهی, از یک نظر فعل خداوند نیز هست.

این بحث را با عباراتی زیبا و لطیف از دعاهای معروف امام سجاد حضرت علی­بن الحسین(ع) پایان می­دهیم:

« پروردگارا کار ما را بر فرشتگان بزرگواری که اعمالمان را می­نویسند آسان گردان, و نامه­ی اعمال ما را از حسنات ما پر نما, و ما را نزد آن­ها به خاطر اعمال بدمان رسوا مگردان... خداوندا بر محمد و آلش درود فرست و آخرین مطلبی را که نویسندگان اعمال ما می­نویسند, توبه قبول شده­ای قرارده. ﴿[منشور جاوید ج 9 جعفر سبحانی]﴾

آیا تاکنون با خطری روبه رو شده اید ؟ خطری که توانائی مقابله با آن را نداشته اید و کسی هم نتوانسته به شما کمک کند؟ در این هنگام ، انتظار داشتید چه کسی شما را نجات دهد ؟

خداوند نه تنها از ما بلکه از تمامی آفریده هایش به خوبی محافظت می کند و از حال هیچ یک از موجودات کوچک و بزرگ بی خبر نیست . او مهربان ترین است .

« ... وَسِعَکُرْسِیُّهُ السمَوَتِ وَ الاَرْض وَ لا یَئُودُهُ حِفْظهُمَا وَ هُوَ الْعَلىُّالْعَظِیمُ(255) »

« ... فرمانروایی او آسمان ها و زمین را فرا گرفته است و حفظ و مراقبت از آن ها برای او دشوار نیست و او والا مقام و بزرگ است . »

همانطور که قبلاً گفته شد ، خداوند برای حفاظت از ما محافظان ویژه ای قرار داده است که هر  لحظه مراقب ما هستند ، می توانید حدس بزنید این محافظان چه کسانی هستند ؟

رقیب و عتید ، رسولان پروردگار.

قرآن کریم در این باره می فرماید :

لَهُ مُعَقِّبَاتٌ مِّن بَیْنِ یَدَیْهِ وَمِنْ خَلْفِهِ یَحْفَظُونَهُ مِنْ أَمْرِ اللّهِ إِنَّ اللّهَ لاَ یُغَیِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى یُغَیِّرُواْ مَا بِأَنْفُسِهِمْ وَإِذَا أَرَادَ اللّهُ بِقَوْمٍ سُوءًا فَلاَ مَرَدَّ لَهُ وَمَا لَهُم مِّن دُونِهِ مِن وَالٍ ﴿۱۱

براى او فرشتگانى است که پى در پى او را به فرمان خدا از پیش رو و از پشت‏سرش پاسدارى مى‏کنند در حقیقت‏خدا حال قومى را تغییر نمى‏دهد تا آنان حال خود را تغییر دهند و چون خدا براى قومى آسیبى بخواهد هیچ برگشتى براى آن نیست و غیر از او حمایتگرى براى آنان نخواهد بود (۱۱) سوره ی رعد

شخصی از امام باقر علیه السلام درباره ی معنای این آیه سوال کرد . حضرت فرمودند:

« هیچ یک از مردم نیست مگر این که همواره فرشتگانی همراه او هستند و به دستور خداوند ، او را از این که در چاه بیفتد ، یا دیواری بر او فرو ریزد و یا این که به حادثه ی بد دیگری دچار شود حفظ می کنند . »          بحارالانوار ج 56 ص 179

آریخداوند و فرشتگان ، خطر های بسیاری را از مردم دور می کنند ، اما گاهی وقت ها انسان ها با بی دقتی یا سهل انگاری و یا حتی از سر نادانی ، خودشان را در برابر حوادث قرار می دهند . در حقیقت ، این افراد با اشتباهات و گناهانی که مرتکب می شوند ، خودشان را با دست خود ار حمایت فرشتگان و حفاظت خداوند محروم می کنند .

فعالیت های کلاسی

- خاطره ای از خود یا اطرافیان تعریف کنید که لطف و محافظت خداوند در آن مشاهده شده است .

...

...

- آیا حادثه ی بدی را به یاد دارید که در اثر سهل انگاری خودتان به وجود آمده باشد ؟

...

...

خودت را امتحانکن

1- چرا خداوند همواره ما را می بیند و به ما توجه دارد ؟

چونما را دوست دارد. و اوست که زمین و آسمانها و همه موجودات را بوجود آورده و از آنها محافظت می کند .

2-  اگر خداوند لحظه ای از ما و جهان پیرامون ما مراقبت نمیکرد ، چه حوادثی ممکن بود به وجود آید ؟

جهان آفرینش از بین می رفت و ما هم بدونمراقبت خداوند قادر به زندگی کردن نخواهیم بود .و مشکلات زیادی برایمان بوجود می آمد .

3-  آیا انسان فقط در زمان خطر و مشکل به خداوند نیاز دارد ؟

 خیر- انسان چون آفریده و مخلوق خداست در تمام مراحل زندگی به خداوند نیاز دارد .

4- توضیح دهید چرا با وجود محافظت خداوند و فرشتگان از مردم، باز عده ای دچار حوادث مختلف می شوند ؟

گاهی وقت ها انسان ها با بی دقتی یا سهلانگاری و یا حتی از سر نادانی ، خودشان را در برابر حوادث قرار می دهند . در حقیقت، این افراد با اشتباهات و گناهانی که مرتکب می شوند ، خودشان را با دست خود ازحمایت فرشتگان و حفاظت خداوند محروم می کنند .

5- کامل کنید : حالا که می دانم خداوند همواره مرا می بیند ..............

همیشه شکر گزار نعمت هایش خواهم بود .

 

 

/ 0 نظر / 18 بازدید